Πρόγραμμα Πανελλαδικών 2009

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 15-05-2009
-ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΔΕΥΤΕΡΑ 18-05-2009
-ΒΙΟΛΟΓΙΑ
-ΦΥΣΙΚΗ
-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ
-ΙΣΤΟΡΙΑ

ΤΕΤΑΡΤΗ 20-05–2009
-ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22-05-2009
-ΙΣΤΟΡΙΑ
-ΒΙΟΛΟΓΙΑ
-ΧΗΜΕΙΑ – ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ
-ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ


ΔΕΥΤΕΡΑ 25-05–2009
-ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
-ΦΥΣΙΚΗ

ΤΕΤΑΡΤΗ 27-05-2009
-ΛΑΤΙΝΙΚΑ
-ΧΗΜΕΙΑ
-ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ
-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ


ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29-05-2009
-ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

Ως ώρα έναρξης εξέτασης ορίζεται η 08:00 π.μ. Οι υποψήφιοι πρέπει να προσέρχονται στις αίθουσες εξέτασης μέχρι τις 07.30 π.μ. Η διάρκεια εξέτασης κάθε μαθήματος είναι τρεις (3) ώρες.

ΑΟΘ - Κεφάλαιο 5

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ

1. Έννοια και Λειτουργία της Αγοράς

Σε μία πρωτόγονη οικονομία, όπως του Ροβινσώνα Κρούσου, όπου δεν υπάρχει καταμερισμός της εργασίας, ο άνθρωπος παράγει μόνος του ό,τι του είναι απαραίτητο για την επιβίωσή του.
Με τον Καταμερισμό της Εργασίας όμως και για να ικανοποιήσουν περισσότερες ανάγκες, τα μέλη της κοινωνίας άρχισαν να ανταλλάσσουν τα προϊόντα τους.
Ο τόπος όπου συγκεντρώνονταν τα άτομα για να κάνουν τις ανταλλαγές των προϊόντων τους ονομάστηκε ΑΓΟΡΑ.
Αυτή τη μορφή αγοράς συναντούμε και σήμερα στους διάφορους εμπορικούς δρόμους, τις λαϊκές αγορές ή εμπορικά κέντρα όπου γίνονται αγοραπωλησίες.
Στη σημερινή εποχή όμως, αγοραπωλησίες γίνονται και με άλλους τρόπους, για παράδειγμα με το τηλέφωνο, με fax, στο γραφείο ενός συμβολαιογράφου και οπουδήποτε αλλού.
Η αγορά με την ευρεία έννοια περιλαμβάνει όλα εκείνα τα μέσα με τα οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί μια αγοραπωλησία και όλους τους σχετικούς χώρους.

Στην Αγορά συμμετέχουν δύο μέρη. Το ένα είναι όλα τα άτομα τα οποία προσφέρουν αγαθά για πώληση (Επιχειρήσεις) και το άλλο είναι όλα τα άτομα τα οποία ζητούν να αγοράσουν αγαθά (Καταναλωτές).
Σε μια αγοραπωλησία απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ικανοποίηση και των δύο μερών.
Η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατό μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή (κοινώς θέλουν να πουλάνε πολύ και ακριβά…).
Η βασική επιδίωξη των καταναλωτών είναι η επίτευξη της μέγιστης χρησιμότητας από κάθε αγαθό, δηλαδή με δεδομένο το εισόδημα, τις προτιμήσεις κτλ. Να αγοράζουν εκείνες τις ποσότητες και σε εκείνες τις τιμές, που θα ικανοποιήσουν στο μεγαλύτερο βαθμό τις ανάγκες τους.

Παρατηρούμε ότι η επιδίωξη των επιχειρήσεων έρχεται σε αντίθεση με την επιδίωξη των καταναλωτών!

2. Τιμή και Ποσότητα Ισορροπίας

Όταν η Ζητούμενη Ποσότητα (QD) είναι μεγαλύτερη από την Προσφερόμενη Ποσότητα (QS) τότε έχουμε Έλλειμμα ή Υπερβάλλουσα Ζήτηση.

Έλλειμμα = QD-QS

Όταν η Προσφερόμενη Ποσότητα (QS) είναι μεγαλύτερη από την Ζητούμενη Ποσότητα (QD) τότε έχουμε Πλεόνασμα ή Υπερβάλλουσα Προσφορά.

Πλεόνασμα = QS-QD

Τιμή Ισορροπίας: Είναι η τιμή στην οποία η Ζητούμενη Ποσότητα είναι ΙΣΗ με την Προσφερόμενη Ποσότητα, είναι δηλαδή η τιμή που εξισορροπεί τις δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης.

Είναι λοιπόν προφανές ότι:
στο Έλλειμμα η τιμή είναι μικρότερη από την Τιμή Ισορροπίας και
στο Πλεόνασμα η τιμή είναι μεγαλύτερη από την Τιμή Ισορροπίας.

Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης λοιπόν τείνουν να αυξάνουν τις τιμές όταν στην αγορά επικρατεί Έλλειμμα ενώ τείνουν να τις μειώνουν όταν επικρατεί Πλεόνασμα.

3. Αλγεβρικός Προσδιορισμός του Σημείου Ισορροπίας

Έχοντας τις συναρτήσεις Ζήτησης (QD=α+βΡ) και Προσφοράς (QS=γ+δΡ) προκειμένου να βρεθεί η τιμή ισορροπίας εξισώνουμε τη ζήτηση με την προσφορά: QD=QS ή α+βΡ= γ+δΡ

Από την εξίσωση αυτή, λύνουμε ως προς Ρ και υπολογίζουμε την τιμή ισορροπίας Ρισ. Αν αντικαταστήσουμε την Ρισ είτε στη συνάρτηση ζήτησης είτε στη συνάρτηση προσφοράς θα βρούμε και την ποσότητα ισορροπίας Qισ.

4. Μεταβολές της Τιμής και της Ποσότητα Ισορροπίας

Η τιμή ενός αγαθού (δηλαδή η τιμή ισορροπίας) προσδιορίζεται στην αγορά από τις δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης.
Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αλλάξουμε σημείο ισορροπίας εφόσον η ζήτηση και η προσφορά παραμένουν σταθερές. Αν όμως μεταβληθούν θα έχουμε μεταβολές και στην τιμή και στην ποσότητα ισορροπίας.

i) Μεταβολή στη Ζήτηση

Αν μεταβληθεί ένας προσδιοριστικός παράγοντας ζήτησης (εισόδημα, προτιμήσεις κτλ - θυμήσου το κεφάλαιο 2) θα έχουμε μεταβολή της ζήτησης. Αυτό ισοδυναμεί γραφικά με μετατόπιση ολόκληρης της καμπύλης ζήτησης.

Όταν λοιπόν αυξάνεται η ζήτηση*, με σταθερή την προσφορά, αυξάνεται και η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας.
(*αίτιο: αύξηση εισοδήματος για κανονικό αγαθό, μείωση εισοδήματος για κατώτερο αγαθό, ευνοϊκές προτιμήσεις, αύξηση τιμής υποκατάστατου, μείωση τιμής συμπληρωματικού, προσδοκία αύξησης τιμών στο μέλλον, προσδοκία αύξησης του εισοδήματος, αύξηση αριθμού των καταναλωτών).

Όταν αντίστοιχα μειώνεται η ζήτηση*, με σταθερή την προσφορά, μειώνεται και η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας.
(*αίτιο: μείωση εισοδήματος για κανονικό αγαθό, αύξηση εισοδήματος για κατώτερο αγαθό, χειροτέρευση προτιμήσεων, μείωση τιμής υποκατάστατου, αύξηση τιμής συμπληρωματικού, προσδοκία μείωσης τιμών στο μέλλον, προσδοκία μείωσης του εισοδήματος, μείωση αριθμού των καταναλωτών).

ii) Μεταβολή της προσφοράς

Αν μεταβληθεί ένας προσδιοριστικός παράγοντας της προσφοράς θα έχουμε μεταβολή της προσφοράς. Γραφικά δηλαδή θα έχουμε μετατόπιση ολόκληρης της καμπύλης προσφοράς.

Όταν λοιπόν αυξάνεται η προσφορά*, με σταθερή τη ζήτηση, μειώνεται η τιμή ισορροπίας ενώ αυξάνεται η ποσότητα ισορροπίας.
(*αίτιο: Μείωση τιμής παραγωγικών συντελεστών, Βελτίωση της τεχνολογίας, καλός καιρός, αύξηση αριθμού των επιχειρήσεων).

Αν αντίστοιχα μειώνεται η προσφορά*, με σταθερή ζήτηση, η τιμή ισορροπίας αυξάνεται, ενώ η ποσότητα ισορροπίας μειώνεται.
(*αίτιο: Αύξηση τιμής παραγωγικών συντελεστών, Χειροτέρευση της τεχνολογίας, κακός καιρός, μείωση αριθμού των επιχειρήσεων)

iii) Ταυτόχρονη μεταβολή της ζήτησης και της προσφοράς

Όταν έχουμε ταυτόχρονη μεταβολή της ζήτησης και της προσφοράς ΔΕΝ μπορούμε να απαντήσουμε ποια θα είναι η τελική επίδραση στην τιμή και στην ποσότητα ισορροπίας, εφόσον το αποτέλεσμα εξαρτάται και από το μέγεθος των αντίστοιχων μεταβολών. (Βλέπε σχήματα βιβλίου σελ 99).

5. Κρατική Παρέμβαση στην Αγορά

Το Κράτος παρεμβαίνει αρκετές φορές στο μηχανισμό της αγοράς για ορισμένα αγαθά, όταν κρίνει ότι οι τιμές που διαμορφώθηκαν από την προσφορά και τη ζήτηση ζημιώνουν κάποιες κατηγορίες ατόμων. Η παρέμβαση γίνεται με την επιβολή Ανώτατων και Κατώτατων τιμών.

Ι. Επιβολή Ανώτατων Τιμών (ΡΑ)

(ΠΡΟΣΟΧΗ ΡΑ<Ρισ)

Σκοπός του κράτους με την επιβολή ανώτατης τιμής διατίμησης σε ένα αγαθό είναι η προστασία του καταναλωτή από υπερβολική άνοδο των τιμών (κυρίως σε αγαθά πρώτης ανάγκης).
Το Κράτος λοιπόν, θεωρώντας ότι η τιμή που έχει διαμορφωθεί ελεύθερα στην αγορά είναι πολύ υψηλή και θίγει τις φτωχότερες εισοδηματικές τάξεις, επιβάλλει, μέσω αγορανομικής διάταξης του Υπουργείου Εμπορίου, ανώτατη τιμή πώλησης ΡΑ η οποία είναι μικρότερη από την τιμή ισορροπίας.
Στην ανώτατη τιμή όμως οι παραγωγοί είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν μικρότερη ποσότητα (QS) από την ποσότητα ισορροπίας ενώ οι καταναλωτές ζητούν μεγαλύτερη ποσότητα (QD) ακόμα και από την προηγούμενη ποσότητα ισορροπίας.

Έτσι QD>QS άρα:

Άμεση συνέπεια της επιβολής ανώτατης τιμής είναι η εμφάνιση ελλειμμάτων.

Στην αγορά λοιπόν υπάρχει ανισορροπία και τάσεις για άνοδο της τιμής. Εφόσον όμως η τιμή δεν μπορεί να αυξηθεί πέρα από την ΡΑ λόγω κρατικής παρέμβασης, δεν πρόκειται να υπάρξει ισορροπία στην αγορά του αγαθού.
Αν το κράτος έχει τον απόλυτο έλεγχο της προσφερόμενης ποσότητας, μπορεί να διανέμει το αγαθό με δελτία και σε περιορισμένες ποσότητες για κάθε άτομο. Μπορεί επίσης να το διανέμει με σειρά προτεραιότητας, που σημαίνει «ουρές» στα καταστήματα που το πωλούν.

Αυτό όμως που συνήθως συμβαίνει είναι η δημιουργία «Μαύρης Αγοράς», δηλαδή το αγαθό να πωλείται ΠΑΡΑΝΟΜΑ σε τιμή ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ από τη νόμιμη.
Για την ποσότητα QS που προσφέρουν οι καταναλωτές, οι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν πολύ παραπάνω (ακόμα και από την τιμή ισορροπίας) στην τιμή Ρ2.

Η Διαφορά Ρ2-ΡΑ είναι το ΜΕΓΙΣΤΟ ΚΑΠΕΛΟ με το οποίο μπορούν να πωλούν παράνομα οι επιχειρήσεις το προϊόν τους.

Με την επιβολή ανώτατης τιμής ανατρέπεται η ισορροπία στην αγορά και δημιουργούνται ελλείμματα και παράνομες αγορές. Αυτό δε σημαίνει ότι κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει στη λειτουργία της αγοράς. Η επιβολή ανώτατης τιμής όμως πρέπει να είναι βραχυχρόνια για να αποφεύγεται η δημιουργία «μαύρης αγοράς».

ΙΙ Επιβολή Κατώτατων Τιμών
(ΠΡΟΣΟΧΗ ΡΚ>Ρισ)

Σκοπός του Κράτους όταν επιβάλλει κατώτατες τιμές είναι η προστασία του παραγωγού. Οι τιμές παρέμβασης ή ασφάλειας των γεωργικών προϊόντων είναι μία κατηγορία κατώτατων τιμών, προκειμένου να προστατευτεί το εισόδημα των αγροτών.

Το Κράτος θεωρώντας ότι η τιμή ισορροπίας που έχει διαμορφωθεί στην αγορά είναι πολύ χαμηλή και δεν εξασφαλίζει το εισόδημα των παραγωγών (π.χ. ελαιοπαραγωγοί) αποφασίζει και επιβάλλει μία τιμή ΡΚ μεγαλύτερη από την Τιμή ισορροπίας. Επειδή η ΡΚ είναι μεγαλύτερη από την Ρισ η ζητούμενη ποσότητα είναι μικρότερη από την προσφερόμενη ποσότητα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία πλεονάσματος.

Το κράτος αγοράζει από τους παραγωγούς το πλεόνασμα (QS-QD) στην τιμή παρέμβασης ΡΚ.

Το πλεόνασμα αυτό θα βρει τρόπο να το διαθέσει είτε σε αγορές του εξωτερικού ή σε περίοδο μειωμένης παραγωγής.

6. Παράδειγμα ειδικής Αγοράς
(Εκτός Ύλης)

Τυπολόγιο «Αρχών Οικονομικής Θεωρίας»

Ένα βασικό εργαλείο που οφείλει ΚΑΘΕ υποψήφιος του 5ου Πεδίου να συμβουλεύεται είναι το παρακάτω τυπολόγιο!

Κάντε κλικ στη λέξη «τυπολόγιο» και αποθηκεύστε το!

Διαβάστε το προσεκτικά!
Αν κάτι δεν γνωρίζετε ανατρέξτε και συμβουλευτείτε το βιβλίο ή τις σημειώσεις του blog!

Παρόλο που έγινε προσπάθεια να περιλαμβάνονται τα πάντα σε δύο μόνο σελίδες πάντα κάτι θα λείπει!

Για διορθώσεις ή επισημάνσεις μη διστάσετε να στείλετε e-mail.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Όταν εκτυπώνετε το τυπολόγιο θα εμφανίζεται το watermark του blog που στην ηλεκτρονική μορφή δεν γίνεται αντιληπτό. Ζητάω συγγνώμη γι’αυτό αλλά έχουμε πολλά κρούσματα λογοκλοπής χωρίς προηγούμενη συγκατάθεση (παρόλο που θα τη δίναμε με μεγάλη άνεση).

ΑΟΘ - Κεφάλαιο 4

Η Προσφορά των Αγαθών

1. Εισαγωγή

2. Η καμπύλη Προσφοράς – Νόμος Προσφοράς

Σκοπός Επιχείρησης: Η μεγιστοποίηση του κέρδους.

Κέρδος = Έσοδα – Έξοδα = Σ.Ε. – TC(Q)

Όπου TC(Q) το συνολικό κόστος συνάρτηση της παραγόμενης ποσότητας.

ΣΕ=ΣΔ=P*Q

Άρα Κέρδος = P*Q – TC(Q)

Υποθέσεις:
P=σταθερή
Η επιχείρηση μπορεί να πουλά όποια ποσότητα θελήσει να παράγει

Όσο το MC μειώνεται η επιχείρηση αυξάνει την παραγωγή της γιατί αυξάνεται το κέρδος της ενώ το αντίθετο συμβαίνει όσο το MC αυξάνεται.

Η επιχείρηση θα πρέπει να βρει την ποσότητα εκείνη για την οποία μεγιστοποιείται το κέρδος της. Αυτό συμβαίνει όταν το MC=P.

Καμπύλη Προσφοράς: Το ανερχόμενο τμήμα της καμπύλης του Οριακού Κόστους (ΜC) που βρίσκεται πάνω από το ελάχιστο σημείο της καμπύλης του Μέσου Μεταβλητού Κόστους (AVC).

Γραφικά:

Άρα αν P η επιχείρηση δεν προσφέρει το προϊόν της στην αγορά

Η καμπύλη προσφοράς (Supply – S) μιας επιχείρησης δείχνει τις ποσότητες του αγαθού που είναι διατεθειμένη να παράγει και να προσφέρει σε κάθε τιμή του αγαθού.

Νόμος Προσφοράς: Όταν αυξάνεται η τιμή αυξάνεται και η προσφερόμενη ποσότητα, και αντίστροφα, όταν μειώνεται η τιμή, μειώνεται και η προσφερόμενη ποσότητα, με τους υπόλοιπους προσδιοριστικούς παράγοντες τις προσφοράς να παραμένουν αμετάβλητοι (Ceteris Paribus).

Γραφικά η καμπύλη προσφοράς έχει θετική κλίση λόγω της ευθείας σχέσης μεταξύ τιμής και προσφερόμενης ποσότητας.

3. Αγοραία Καμπύλη Προσφοράς

Η Αγοραία Καμπύλη Προσφοράς είναι το άθροισμα των ποσοτήτων που αντιστοιχούν στις καμπύλες προσφοράς όλων των επιχειρήσεων που προσφέρουν το προϊόν και δείχνει τη συνολική προσφερόμενη ποσότητα σε κάθε τιμή.
Είναι δηλαδή το οριζόντιο άθροισμα των καμπυλών προσφοράς.

4. Συνάρτηση Προσφοράς

Υπό την υπόθεση Ceteris Paribus μπορούμε να παραστήσουμε τη συνάρτηση προσφοράς της επιχείρησης ως εξής:
Qs=f(P)
Qs=προσφερόμενη ποσότητα
P = τιμή

Για ευκολία ια θεωρήσουμε ότι η συνάρτηση προσφοράς είναι γραμμική:
Qs=γ+δΡ
Όπου γ: είτε θετικός είτε αρνητικός αριθμός
Και δ: ΠΑΝΤΑ θετικό
π.χ. Qs=-8+4Ρ
(Στην καμπύλη ζήτησης είχαμε Qd=α+βΡ όπου α>0 και β<0)


5. Προσδιοριστικοί παράγοντες της Προσφοράς

Όπως και στη ζήτηση έχουμε προσδιοριστικούς παράγοντες που προκαλούν μετατοπίσεις σε ολόκληρη την καμπύλη προσφοράς (αντί μετακινήσεις από σημείο σε σημείο που έχουμε όταν μεταβάλλεται η τιμή του αγαθού)

Οι βασικότεροι προσδιοριστικοί παράγοντες είναι:

Α) Οι τιμές των Παραγωγικών Συντελεστών (για παράδειγμα των μισθών)
Η μεταβολή της τιμής ενός ή περισσότερων από τους συντελεστές που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ενός αγαθού συνεπάγεται τη μεταβολή του ΚΟΣΤΟΥΣ παραγωγής του.

Αν η Τιμή των Παραγωγικών Συντελεστών αυξηθεί: Αυξάνεται το κόστος του αγαθού για κάθε επίπεδο παραγωγής.
Συνεπώς η καμπύλη του ΟΡΙΑΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ (MC) μετατοπίζεται προς τα πάνω και αριστερά.
Γνωρίζουμε όμως ότι το ανερχόμενο τμήμα της καμπύλης του MC, από το σημείο που τέμνει το Μέσο Μεταβλητό Κόστος (AVC) και μετά, είναι η καμπύλη προσφοράς της επιχείρησης η οποία μετατοπίζεται και αυτή προς τα πάνω και αριστερά (μιας και μειώνεται η προσφορά και για κάθε επίπεδο τιμής οι παραγωγοί τώρα είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν μικρότερη ποσότητα).

Αν η Τιμή των Παραγωγικών Συντελεστών μειωθεί: Μειώνεται το κόστος παραγωγής.
Αντίστοιχα η καμπύλη του MC μετατοπίζεται προς τα κάτω και δεξιά και συνεπώς η καμπύλη προσφοράς μετατοπίζεται προς τα δεξιά (μιας και αυξάνεται η προσφορά και για κάθε επίπεδο τιμής οι παραγωγοί τώρα είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν μεγαλύτερη ποσότητα.

(Στις μετατοπίσεις ΤΟΣΟ στην Προσφορά ΟΣΟ και στη Ζήτηση να θυμάστε ότι όταν η καμπύλη πάει δεξιά είναι «καλό» (αυξάνεται η προσφορά ή η ζήτηση) και όταν πάει αριστερά είναι «κακό» (μειώνεται η προσφορά ή η ζήτηση). Αποφεύγετε να σκέφτεστε «πάνω» και «κάτω» μιας και ενδέχεται να σας μπερδέψει: «πάνω» η καμπύλη ζήτησης «καλό» ενώ «πάνω» η καμπύλη προσφοράς «κακό»!)

Β) Η Τεχνολογία Παραγωγής
Η μεταβολή στην τεχνολογία έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβολή στη συνάρτηση παραγωγής.
Βελτίωση τεχνολογίας: Οδηγεί σε αύξηση της παραγωγής με την ίδια ποσότητα παραγωγικών συντελεστών (οι ίδιοι εργάτες και τα ίδια μηχανήματα παράγουν τώρα περισσότερα).
Άμεση συνέπεια της αύξησης της παραγωγής είναι η μείωση του Οριακού και Μέσου κόστους παραγωγής αφού με την ίδια ποσότητα παραγωγικών συντελεστών, και εφόσον οι τιμές τους είναι σταθερές, παράγεται περισσότερο προϊόν.
Μετατόπιση καμπύλης προσφοράς προς τα δεξιά!

Χειροτέρευση τεχνολογίας: Μετατόπιση καμπύλης προσφοράς προς τα αριστερά!

Γ) Καιρικές Συνθήκες
Η σημασία του συγκεκριμένου παράγοντα σχετίζεται κυρίως με την παραγωγή και την προσφορά γεωργικών προϊόντων.
Καλές καιρικές συνθήκες αυξάνουν την προσφορά και μετατοπίζουν την καμπύλη προσφοράς προς τα δεξιά ενώ οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες μειώνουν την καμπύλη προσφοράς και μετατοπίζουν την καμπύλη προσφοράς προς τα αριστερά.

Δ) Ο Αριθμός των επιχειρήσεων
Όσο αυξάνεται ο αριθμός των επιχειρήσεων, είναι λογικό να αυξάνεται η προσφορά και όταν μειώνεται ο αριθμός τους να μειώνεται. Ο αριθμός των επιχειρήσεων αφορά αποκλειστικά την Αγοραία καμπύλη προσφοράς.

Γραφικό Παράδειγμα:

Μετατόπιση προς τα κάτω και δεξιά (αύξηση Προσφοράς) είτε λόγω:
1) μείωσης τιμώς παραγωγικών συντελεστών
2) βελτίωσης της τεχνολογίας
3) καλές καιρικές συνθήκες
4) αύξηση αριθμού επιχειρήσεων

6. Μεταβολή στην «Προσφερόμενη Ποσότητα» και στην «Προσφορά»

(i) Η μεταβολή στην προσφερόμενη ποσότητα ενός αγαθού αναφέρεται στη μετακίνηση κατά μήκος της ίδιας καμπύλης προσφορά από ένα σημείο σε άλλο, όταν μεταβάλλεται η τιμή του αγαθού, Ceteris Paribus.

(ii) Η μεταβολή στην προσφορά αναφέρεται στη μετατόπιση ολόκληρης της καμπύλης προσφοράς. Αυτό συμβαίνει, όταν η τιμή παραμένει σταθερή και μεταβάλλεται κάποιος άλλος προσδιοριστικός παράγοντας της προσφοράς.

(iii) Αν ταυτόχρονα με τη μεταβολή της τιμής του αγαθού έχουμε μεταβολή και σε κάποιον προσδιοριστικό παράγοντα, τότε δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εκ των προτέρων το αποτέλεσμα της επίδρασης στη συνάρτηση προσφοράς. Αυτό θα εξαρτηθεί από τη μεταβολή της τιμής και του προσδιοριστικού παράγοντα, καθώς και από το μέγεθος των μεταβολών τους.

7. Ελαστικότητα της Προσφοράς

Η Ελαστικότητα της προσφοράς μετρά την επίδραση της προσφερόμενης ποσότητας στις μεταβολές της τιμής και ορίζεται ως ο λόγος της ποσοστιαίας μεταβολής της ποσότητας προς την ποσοστιαία μεταβολή της τιμής. (Ο τύπος κοινώς είναι ΙΔΙΟΣ με τον τύπο της Ελαστικότητας Ζήτησης).

Ελαστικότητα Σημείου:
Es=(ΔQ/DP)(P1/Q1)

Ελαστικότητα Τόξου:
Es=(ΔQ/DP)(P1+Ρ2/Q1+Q2)

9. Ελαστική και Ανελαστική Προσφορά και η Επίδραση του Παράγοντα Χρόνου

Η ΚΥΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΑ μεταξύ Ελαστικότητα Προσφοράς και Ελαστικότητα ζήτησης είναι ότι η πρώτη είναι ΠΑΝΤΑ θετική ενώ η δεύτερη ΠΑΝΤΑ αρνητική. Αυτό οφείλεται στο Νόμο της Προσφοράς (οι μεταβολές της τιμής είναι προς την ίδια κατεύθυνση με τις μεταβολές της ποσότητας).
Εs>1 Ελαστική Προσφορά (ποσοστιαία μεταβολή ποσότητας>ποσοστιαία μεταβολή τιμής)
Es<1> (ποσοστιαία μεταβολή ποσότητας<ποσοστιαία μεταβολή τιμής)
Εs=0 Τέλεια Ανελαστική Προσφορά (κατακόρυφη καμπύλη προσφοράς – κυρίως για ευπαθή αγροτικά προϊόντα που δεν μπορούν να διατηρηθούν και πρέπει να πουληθούν πριν χαλάσουν σε οποιαδήποτε τιμή…)

Η Ελαστικότητα της Προσφοράς εξαρτάται από τη δυνατότητα που έχει η επιχείρηση να προσαρμόζει την παραγωγή της στις μεταβολές των τιμών. (Αν ανέβει πολύ η τιμή του προϊόντος μου, εγώ σαν επιχείρηση θέλω να αυξήσω πολύ την προσφερόμενη ποσότητα του, μπορώ όμως;)

Ο σπουδαιότερος παράγοντας που προσδιορίζει το μέγεθος της ελαστικότητας της προσφοράς είναι ο ΧΡΟΝΟΣ. Η δυνατότητα της επιχείρησης να προσαρμόζει τα δεδομένα της είναι καλύτερη, όσο μεγαλύτερο είναι το χρονικό διάστημα προσαρμογής. Αυτό σημαίνει ότι η ελαστικότητα προσφοράς είναι μεγαλύτερη στη μακροχρόνια περίοδο απ’ ό,τι στη βραχυχρόνια περίοδο.

ΑΟΘ - Κεφάλαιο 3

ΜΕΡΟΣ Β. Το ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

1. Το κόστος Παραγωγής στη Βραχυχρόνια Περίοδο

Για την παραγωγή προϊόντων, η επιχείρηση χρησιμοποιεί παραγωγικούς συντελεστές. Για την απόκτηση τους καταβάλλει συνήθως χρήματα.

Το ύψος της δαπάνης αυτής εξαρτάται από την ποσότητα και τις τιμές των συντελεστών.

Συνεπώς, υπάρχει σχέση μεταξύ των παραγόμενων ποσοτήτων και των χρηματικών δαπανών της επιχείρησης. Τη σχέση αυτή την εκφράζει η ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ.

Το Συνολικό Κόστος (Total Cost - TC) της Επιχείρησης αναλύεται σε δύο κατηγορίες:

A) Μεταβλητό Κόστος (Variable Cost – VC): που αναφέρεται στις δαπάνες που καταβάλλονται για τους μεταβλητούς συντελεστές, δηλαδή γι’αυτούς των οποίων η ποσότητα μεταβάλλεται καθώς μεταβάλλεται η ποσότητα του παραγόμενου προϊόντος. (π.χ. δαπάνες για μισθούς, πρώτες ύλες κτλ)

B) Σταθερό Κόστος (Fixed Cost – FC): που αναφέρεται στο κόστος που δεν μεταβάλλεται καθώς μεταβάλλεται η ποσότητα του παραγόμενου προϊόντος και αφορά τις δαπάνες που καταβάλλονται για τους σταθερούς συντελεστές. (π.χ. ενοίκια, ασφάλιστρα κτλ).

TC=FC+VC

Παράδειγμα: Αν το σταθερό κόστος είναι 4000, ο εργατικός μισθός w=1000 και το κόστος των πρώτων υλών ανά μονάδα προϊόντος r=100 τότε:

Μεταβλητό Κόστος: VC=wL+rQ = 1000L+100Q
Σταθερό Κόστος: FC=4000
Συνολικό Κόστος: TC=FC+VC=4000+1000L+100Q

ΠΡΟΣΟΧΗ: Εδώ έχουμε ΔΥΟ μεταβλητούς Συντελεστές, την Εργασία (L) και τις πρώτες ύλες.
Αν είχαμε μόνο την Εργασία τότε το Μεταβλητό Κόστος είναι ίσο με VC=wL

2. Καμπύλες Κόστους στη Βραχυχρόνια Περίοδο

Καμπύλη Σταθερού Κόστος (1): Μία ευθεία γραμμή (μιας και δεν εξαρτάται από την παραγόμενη ποσότητα Q – Το FC επιβαρύνει την επιχείρηση ακόμα και όταν Q=0)

Καμπύλη Μεταβλητού Κόστους (2): Ξεκινά από την αρχή των αξόνων και ανέρχεται, καθώς αυξάνεται η ποσότητα του προϊόντος

Καμπύλη Συνολικού Κόστους (3): Το κάθετο άθροισμα (κοινώς προσθέτουμε το κόστος) των καμπυλών του Σταθερού και του Μεταβλητού κόστους.

3. Μέσο Κόστος

Μέσο Κόστος (ή κατά μονάδα προϊόντος κόστος): Ο λόγος του Κόστους προς την αντίστοιχη ποσότητα προϊόντος.

Αντίστοιχα λοιπόν έχουμε:

Μέσο Μεταβλητό Κόστος (Average Variable Cost): AVC=VC/Q
Μέσο Σταθερό Κόστος (Average Fixed Cost): AFC=FC/Q
Μέσο Συνολικό Κόστος (Average Cost): AΤC=TC/Q

Προφανώς λοιπόν: AΤC=AFC+AVC

Καμπύλη Μέσου Σταθερού Κόστους: Το Μέσο Σταθερό Κόστος μειώνεται συνεχώς όσο αυξάνεται η παραγωγή (αφού η ίδια δαπάνη επιμερίζεται σε περισσότερες μονάδες προϊόντος – τα 4000 που είχαμε πριν 4000/1>4000/2>4000/3 κοκ).

Καμπύλη Μέσου Μεταβλητού Κόστους: Στην αρχή μειώνεται και στη συνέχεια αυξάνεται. Αυτό οφείλεται στο Νόμο της Φθίνουσας ή μη ανάλογης απόδοσης (στην αρχή το προϊόν αυξάνεται με γρηγορότερο ρυθμό απ’ ό,τι το κόστος των μεταβλητών συντελεστών, με αποτέλεσμα το μέσο μεταβλητό κόστος να μειώνεται, ενώ στη συνέχεια ο ρυθμός αύξησης του προϊόντος γίνεται μικρότερος από τον ρυθμό αύξησης του κόστους των μεταβλητών συντελεστών, με αποτέλεσμα το μέσο μεταβλητό κόστος να αυξάνεται – SOS).

Καμπύλη Μέσου Συνολικού Κόστους: Στην αρχή επηρεάζεται κυρίως από το μέσο σταθερό κόστος, όμως καθώς η παραγωγή αυξάνεται επηρεάζεται κυρίως από το μέσο μεταβλητό κόστος και ακολουθεί την ίδια ανοδική πορεία με αυτό.

Οι καμπύλες του AVC και ATC στη βραχυχρόνια περίοδο έχουν το σχήμα του λατινικού γράμματος U, ως συνέπεια του νόμου της φθίνουσας απόδοσης.

4. Οριακό Κόστος

Το Οριακό Κόστος (Marginal Cost - MC) δείχνει το ρυθμό με τον οποίο μεταβάλλεται το συνολικό κόστος (ή το μεταβλητό κόστος), όταν μεταβάλλεται η παραγωγή κατά μία μονάδα.

MC=Δ(TC)/ΔQ

ή

MC=Δ(VC)/ΔQ

Καμπύλη Οριακού Κόστους: Αρχικά κατέρχεται, φτάνει σε ένα κατώτατο σημείο και στη συνέχεια ανέρχεται. (πάλι λόγω του Νόμου της Φθίνουσας Απόδοσης).

Το MC είναι σημαντικό μέγεθος για μια επιχείρηση, γιατί η απόφαση της επιχείρησης για αύξηση της παραγωγής της κατά μία μονάδα θα πρέπει να γίνει έπειτα από σύγκριση του κόστους αυτής της μονάδας (που είναι το Οριακό Κόστος), με το έσοδο από την πώληση αυτής της μονάδας.

Το MC μεταβάλλεται ως μέγεθος πιο έντονα από το AVC γιατί δεν επηρεάζεται από τις προηγούμενες μεταβολές του κόστους παραγωγής αλλά μόνο από την αύξηση του κόστους από την τελευταία μονάδα προϊόντος.

ΑΟΘ - Κεφάλαιο 3

H ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ

ΜΕΡΟΣ Α. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

1. Η Έννοια της Παραγωγής και τα Χαρακτηριστικά της

Τα οικονομικά αγαθά είναι αποτέλεσμα της διαδικασίας της παραγωγής.

Παραγωγή: Η διαδικασία με την οποία οι διάφοροι παραγωγικοί συντελεστές μετατρέπονται (μετασχηματίζονται) σε αγαθά χρήσιμα για τον άνθρωπο.

Παραγωγική Διαδικασία
α. Συνειδητή προσπάθεια
β. αποτέλεσμα της: το Προϊόν

Χαρακτηριστικά Παραγωγικής Διαδικασίας:
(α) Συνειδητή προσπάθεια για κάποιο τελικό αποτέλεσμα (κοινώς τα προϊόντα δεν ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια…)
(β) Χρονική διάρκεια από τη στιγμή που θα χρησιμοποιηθούν οι παραγωγικοί συντελεστές μέχρι την παραγωγή του προϊόντος.
(γ) Τεχνολογική σχέση ανάμεσα στις ποσότητες των παραγωγικών συντελεστών και την ποσότητα του παραγόμενου προϊόντος.

Παραδείγματα: Γεωργικό προϊόν, Βιομηχανικό προϊόν, Υπηρεσίες

2. Ο Χρονικός Ορίζοντας της Επιχείρησης

Τη διαδικασία της παραγωγής αναλαμβάνουν οι επιχειρήσεις.
Οι επιχειρήσεις αποφασίζουν για (α) το είδος και (β) για τις αναλογίες των συντελεστών που μπορούν να συνδυαστούν για την παραγωγή των διάφορων προϊόντων.
Στις αποφάσεις της επιχείρησης σημαντικός παράγοντας είναι ο χρόνος.

Βραχυχρόνια Περίοδος Παραγωγής: Το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο η επιχείρηση ΔΕΝ μπορεί να μεταβάλει την ποσότητα ενός ή περισσότερων συντελεστών που χρησιμοποιεί.
Άρα έχουμε
(Α) ΣΤΑΘΕΡΟΥΣ συντελεστές παραγωγής
Η ποσότητα τους δεν μπορεί να μεταβληθεί στη βραχυχρόνια περίοδο (συνήθως η γη και ο κεφαλαιουχικός εξοπλισμός)
(Β) ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΥΣ συντελεστές παραγωγής
Η ποσότητα τους μπορεί να αυξομειωθεί (π.χ. Εργασία, πρώτες ύλες κλπ)

Μακροχρόνια Περίοδος Παραγωγής: Το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο η επιχείρηση μπορεί να μεταβάλει τις ποσότητες όλων των παραγωγικών συντελεστών. Άρα όλοι οι παραγωγικοί συντελεστές είναι μεταβλητοί.

Οι έννοιες της βραχυχρόνιας και της μακροχρόνιας περιόδου ΔΕΝ αντιστοιχούν σε κάποια συγκεκριμένη ημερολογιακή περίοδο. Η διάκριση γίνεται με βάση τη ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ προσαρμοστικότητας των συντελεστών που χρησιμοποιεί η κάθε επιχείρηση και αυτό εξαρτάται κυρίως από (α) το αντικείμενο και (β) το μέγεθος της επιχείρησης.

3. Η συνάρτηση Παραγωγής Q=f(L,K)

Η συνάρτηση παραγωγής εκφράζει τη σχέση που συνδέει τη ΜΕΓΙΣΤΗ ποσότητα προϊόντος, που μπορεί να παραχθεί σε ορισμένο χρόνο, με συγκεκριμένες ποσότητες συντελεστών και με δεδομένη τεχνολογία.

Στη συνάρτηση παραγωγής διακρίνουμε:
(1) την τεχνολογική σχέση ανάμεσα στις ποσότητες των συντελεστών που χρησιμοποιούνται και στην ποσότητα του προϊόντος.

(2) επίσης διακρίνουμε την παραγωγική αποτελεσματικότητα που είναι η καλύτερη δυνατή, αφού επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η παραγωγή όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων προϊόντος, με σκοπό το μέγιστο κέρδος.

Συνάρτηση Παραγωγής: Q=f(L,K)
Q: Ποσότητα παραγόμενου προϊόντος (Συνολικό Προϊόν)
f: Συνάρτηση Παραγωγής (ο τρόπος μετασχηματισμού των συντελεστών παραγωγής)
L: Εργασία
K: Κεφάλαιο

4. Συνολικό Προϊόν

Συνολικό Προϊόν (Total Product, TP ή Q) είναι η ποσότητα του προϊόντος που παράγεται, όταν οι ποσότητες όλων των άλλων συντελεστών παραμένουν σταθερές και μεταβάλλεται μόνο η ποσότητα του συντελεστή που μας ενδιαφέρει (συνήθως της εργασίας L).

Καμπύλη Συνολικού Προϊόντος: Εκφράζει τη σχέση ανάμεσα στο συνολικό προϊόν και στην ποσότητα του μεταβλητού συντελεστή (συνήθως L) για κάθε δεδομένη χρονική περίοδο. (στην αρχή αυξάνεται με αύξοντα ρυθμό, μετά αυξάνεται με φθίνοντα ρυθμό, φτάνει στο μέγιστο σημείο της και έπειτα μειώνεται).

5. Μέσο και Οριακό Προϊόν

Μέσο Προϊόν (Average Product, AP) είναι ο λόγος του συνολικού προϊόντος προς τις μονάδες του μεταβλητού συντελεστή. AP=Q/L

Καμπύλη Μέσου Προϊόντος: Περιγράφει τη σχέση ανάμεσα στην ποσότητα της εργασίας και στο αντίστοιχο μέσο προϊόν. (στην αρχή αυξάνεται και έπειτα μειώνεται).

Οριακό Προϊόν (Marginal Product, MP) είναι η μεταβολή που επέρχεται στο συνολικό προϊόν, όταν μεταβάλλεται ο μεταβλητός συντελεστής κατά μία μονάδα.
ΜΡ=ΔQ/ΔL


Καμπύλη Οριακού Προϊόντος: Περιγράφει τη σχέση ανάμεσα στην ποσότητα της εργασίας και στο αντίστοιχο οριακό προϊόν. (στην αρχή αυξάνεται και έπειτα μειώνεται).

ΠΡΟΣΟΧΗ: Το MP μετρά το ρυθμό μεταβολής του ΤΡ, εξαιτίας της προσθήκης κάθε φορά στην παραγωγή του τελευταίου εργάτη. (ΔΕΝ είναι το προϊόν που παράγει κάθε φορά ο συγκεκριμένος επιπλέον εργάτης, αλλά η μεταβολή που επέρχεται στις συνθήκες παραγωγής και συνεπώς στο συνολικό προϊόν, εξαιτίας της παρουσίας του επιπλέον εργάτη).

6. Ο Νόμος της Φθίνουσας ή Μη Ανάλογης Απόδοσης

Στην Βραχυχρόνια περίοδο παραγωγής, δηλαδή στην περίοδο που υπάρχει ένας τουλάχιστον σταθερός παραγωγικός συντελεστής, υπάρχει ένα σημείο μέχρι το οποίο η διαδοχική προσθήκη ίσων μονάδων του μεταβλητού συντελεστή (συνήθως της εργασίας) δίνει συνεχώς μεγαλύτερες αυξήσεις στο συνολικό προϊόν. Πέρα από το σημείο αυτό κάθε διαδοχική ίση αύξηση του μεταβλητού συντελεστή θα δίνει όλο και μικρότερες αυξήσεις στο συνολικό προϊόν, δηλαδή, το οριακό προϊόν (ΜΡ) του μεταβλητού συντελεστή αρχικά αυξάνεται και μετά μειώνεται.

i) Όταν το Οριακό Προϊόν μειώνεται, δεν αρχίζει συγχρόνως να μειώνεται το συνολικό προϊόν, Αντίθετα, συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά με φθίνοντες ρυθμούς.

ii) Όταν ΜΡ=0 το ΤΡ παίρνει τη μέγιστη τιμή του.

iii) Η καμπύλη του οριακού προϊόντος τέμνει πάντοτε την καμπύλη του μέσου προϊόντος από πάνω προς τα κάτω στη μέγιστη τιμή του. (MP=maxAP)

iv) Οι μεταβολές του μέσου προϊόντος (ΑΡ) είναι μικρότερες από αυτές του οριακού προϊόντος (ΜΡ). Αυτό οφείλεται στο ότι το μέσο προϊόν ως μέσος όρος επηρεάζεται και από τις προηγούμενες μονάδες του μεταβλητού συντελεστή και του προϊόντος, ενώ το οριακό προϊόν μόνον από την τελευταία μεταβολή της εργασίας.

Ο Νόμος της Φθίνουσας Απόδοσης είναι μια εμπειρική διατύπωση που ισχύει για κάθε παραγωγική διαδικασία. Ο Νόμος αυτός ισχύει, επειδή μεταβάλλονται οι αναλογίες που υπάρχουν κάθε φορά ανάμεσα στους σταθερούς και μεταβλητούς συντελεστές.

7. Η Επίδραση της Μεταβολής της Τεχνολογίας στην Παραγωγή

Ο Νόμος της Φθίνουσας Απόδοσης ισχύει στη βραχυχρόνια περίοδο με δεδομένη και αμετάβλητη τεχνολογία.

Αν η τεχνολογία μεταβληθεί, τότε έχουμε μεταβολή και στη συνάρτηση παραγωγής.

Βελτίωση της Τεχνολογίας: Με τις ίδιες ποσότητες παραγωγικών συντελεστών αυξάνεται η παραγόμενη ποσότητα.

Χειροτέρευση της Τεχνολογίας: Με τις ίδιες ποσότητες παραγωγικών συντελεστών μειώνεται η παραγόμενη ποσότητα.

ΑΟΔΕ - Κεφάλαιο 2

ΜΕΡΟΣ Β

2.2.3 Λειτουργίες Οργάνωσης και Διοίκησης – Management

Αποτελεσματική Διοίκηση σημαίνει σωστή εκτέλεση των λειτουργιών της διοίκησης, οι οποίες (1) εκτελούνται καθημερινά σε μια επιχείρηση, (2) αλληλοεπηρεάζονται και (3) είναι πολύ δύσκολο να διαχωριστούν από έναν παρατηρητή που βρίσκεται έξω απ’ αυτή.

Λειτουργίες:
Προγραμματισμός

Οργάνωση

Διεύθυνση

Έλεγχος
Βασική λειτουργία της Διοίκησης των Επιχειρήσεων είναι και η λήψη αποφάσεων στις επιχειρήσεις!

Παραδείγματα: Κατάστημα, Σχολείο, Πολιτικά κόμματα.

Οι λειτουργίες Αναλυτικά:

Α. Προγραμματισμός

Ορισμός: Είναι η διαδικασία ή το σύστημα των ενεργειών με τις οποίες

(1) καθορίζονται οι στόχοι της επιχείρησης,

(2) προβλέπεται η εξέλιξη των μεταβλητών του εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος της και

(3) προσδιορίζονται οι τρόποι, οι ενέργειες και τα μέσα με τα οποία θα επιτευχθούν οι στόχοι στο συγκεκριμένο περιβάλλον.

Είναι η σκέψη πριν τη δράση...

Ο προγραμματισμός επομένως περιλαμβάνει:

1. τον καθορισμός στόχων

2. τη διαμόρφωση στρατηγικών και πολιτικών

3. τα λειτουργικά προγράμματα δράσης.

Β. Οργάνωση

Ορισμός: Είναι ο ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ

(1) των δομών,

(2) των διαδικασιών και

(3) των κανόνων λειτουργίας ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα στην επιχείρηση.

Έτσι γίνεται σαφές:

α) ποιος είναι υπεύθυνος για την εφαρμογή μιας δράσης

β) ποιος είναι υπεύθυνος για την λήψη μιας απόφασης

γ) ποια είναι τα είδη των διαδικασιών και κανόνων, σύμφωνα με τα οποία επιλύονται τα προβλήματα σε έναν οργανισμό (π.χ. επιχείρηση, σχολείο).

Ορισμός (ΣΥΝΕΧΕΙΑ): Οργάνωση είναι η διαδικασία με την οποία το σύνολό των εργασιών που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της επιχείρησης:

(1) ταξινομείται σε επιμέρους καθήκοντα

(2) κατανέμεται στα κατάλληλα στελέχη στα οποία (α) αναθέτονται οι σχετικές ευθύνες και (β) διαθέτονται οι κατάλληλοι πόροι.

Η λειτουργία αυτή είναι αναγκαία για την ύπαρξη ενός οργανισμού με συγκεκριμένη δομή και λειτουργική διάρθρωση (όπως η επιχείρηση που ασχολείται με παραγωγικές δραστηριότητες με σκοπό την επίτευξη κέρδους).

Η οργάνωση εκφράζεται συνήθως με:

α. Οργανόγραμμα

β. Καταμερισμό Εργασιών

γ. Εκχώρηση εξουσίας σε χαμηλότερα κλιμάκια διοίκησης

δ. Τμηματοποίηση των λειτουργιών.

Γ. Διεύθυνση

Ορισμός: Η Διεύθυνση αφορά τη σωστή διοίκηση του ανθρώπινου παράγοντα.

Είναι δηλαδή (1) η Καθοδήγηση, (2) Η ενθάρρυνση, και (3) η ενεργοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της επιχείρησης για την καλύτερη επίτευξη των στόχων (μακροχρόνια και βραχυχρόνια).

Η λειτουργία της Διεύθυνσης ΞΕΠΕΡΝΑ τα όρια της απλής έκδοσης οδηγιών και εντολών από τα ανώτερα προς τα κατώτερα στελέχη της επιχείρησης.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ σημαίνει και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ μεταξύ των μελών μιας επιχείρησης.

Πολλά προβλήματα μέσα στην επιχείρηση δημιουργούνται από την έλλειψη επικοινωνίας.

Η Συνεχής πληροφόρηση που απαιτείται σήμερα για την εκτέλεση των βασικών δραστηριοτήτων μιας επιχείρησης καθιστά την επικοινωνία απαραίτητο εργαλείο της αποτελεσματικής διεύθυνσης. (βλέπε κεφ 1 - Λειτουργία Πληροφόρησης).

Η διαμόρφωση ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ και ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ μεταξύ των στελεχών της επιχείρησης είναι πλέον απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία και ανάπτυξη τη, στο πλαίσιο του σκληρού ανταγωνισμού που αντιμετωπίζει.

Είναι ευθύνη της διεύθυνσης να ενεργοποιεί όλες τις ικανότητες των ανθρώπινων πόρων προς όφελος (α) της επιχείρησης, αλλά και (β) του ίδιου του στελέχους της επιχείρησης.

Δ. Έλεγχος

Ορισμός: Είναι η συστηματική παρακολούθηση των ενεργειών των διαφόρων μελών της επιχείρησης, για την

(1) ΕΞΑΚΡΙΒΩΣΗ και τη

(2) ΔΙΟΡΘΩΣΗ τυχόν αποκλίσεων από τους στόχους που έχουν τεθεί.

Η λειτουργία του ελέγχου δεν είναι ανεξάρτητη από τη λειτουργία του προγραμματισμού!!!

(οι λειτουργίες είναι ή θα πρέπει να είναι οργανικά δεμένες)

Η ανάπτυξη των κριτηρίων ελέγχου δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από τους στόχους που έχουν τεθεί κατά τη διαδικασία.

2.2.4 Οι συντελεστές του Managemen
(Προϋποθέσεις αποτελεσματικής άσκησης των λειτουργιών του management σε μία επιχείρηση ή έναν οργανισμό)

Αφού οι λειτουργίες του management ασκούνται από ανθρώπους, η αποτελεσματική άσκηση τους προϋποθέτει την ύπαρξη:

1) Γνώσεων (να ξέρει): [να γνωρίζουν: έννοιες, αρχές, μεθόδους, τεχνικές management και λειτουργιών του]

2) Διοικητικών ικανοτήτων (να μπορεί) [ η δυνατότητα των στελεχών να εφαρμόζουν τη γνώση του management στην πράξη]

3) Φιλοσοφίας ή κουλτούρας (να θέλει) [νοοτροπία των στελεχών ως προς την αναγκαιότητα του management]

4) Διοικητικών συστημάτων ή «εργαλείων» διοίκησης

Σύστημα Αμοιβών

Σύστημα αξιολόγησης της απόδοσης

Σύστημα ελέγχου του χρόνου εργασίας των εργαζομένων

Σύστημα προγραμματισμού

(Τα συστήματα αυτά σχεδιάζονται και αναπτύσσονται από ειδικούς συμβούλους και χρησιμοποιούνται από τα διοικητικά στελέχη).

2.2.5 Χρησιμότητα και Καθολική Εφαρμογή του Management

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ

Η χρησιμότητα της εφαρμογής της Οργάνωσης και διοίκησης σε όλες τις μορφές οργανώσεων είναι δεδομένη και διαμορφώνεται ανάλογα με (1) τους στόχους, (2) τη μορφή και (3) τον προορισμό της καθεμιάς.

Όλες όμως (οι μορφές οργάνωσης) έχουν ως ΚΟΙΝΟ προσανατολισμό την επιδίωξη της ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

(επίτευξη των στόχων με το μικρότερο δυνατό κόστος – Συνδυασμός ορισμού αποτελεσματικότητας και Βασικής Οικονομικής Αρχής)

Για παράδειγμα:

Ι. Οικογένεια: Πέρα από τις βασικές επιδιώξεις και προορισμούς της, επιδιώκει την καλύτερη ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ στα μέλη της, πραγματοποιώντας τις μικρότερες δυνατόν θυσίες.

ΙΙ. Συνδικαλιστικός σύλλογος: Επιδιώκει την επίτευξη των στόχων του με τις μικρότερες δυνατές θυσίες (το βιβλίο δεν μας λέει ούτε τους στόχους ούτε τις θυσίες...)

ΙΙΙ. Ιδιωτική επιχείρηση: Κύριος Σκοπός = Η επίτευξη Κέρδους και ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ την καλύτερη σχέση ωφέλειας – κόστους)

Στον βαθμό επομένως που κάθε κοινωνική οργάνωση επιδιώκει την αποτελεσματικότητα, το management είναι αναγκαίο, αφού εξ ορισμού αποτελεί το σύνολο των ενεργειών μέσω των οποίων χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά οι διαθέσιμοι πόροι...

(απαιτείται προγραμματισμός, οργάνωση, διεύθυνση και έλεγχος)

ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ του ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ

Α. ΜΕΤΑΞΥ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ

Οι λειτουργίες του management δεν μπορεί να παίρνουν την ίδια μορφή και να εφαρμοστούν με τον ίδιο τρόπο

(1) σε μία οικογένεια

(2) σε ένα συνδικαλιστικό σύλλογο

(3) σε μια πολυεθνική

(4) σε μια μικρή επιχείρηση

(5) σε ένα δημόσιο οργανισμό

(6) σε ένα ιδιωτικό οργανισμό

Κάθε περίπτωση εμφανίζει ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ και ΑΠΑΙΤΕΙ ξεχωριστή εφαρμογή της γνώσης του management.

Τα Βασικά στοιχεία, δηλαδή (α) Οι Θεωρίες, (β) οι Έννοιες και (γ) οι αρχές (ΘΕΑ) έχουν γενική ισχύ και καθολική εφαρμογή.

Β. ΜΕΤΑΞΥ ΧΩΡΩΝ

Ένας άλλος προβληματισμός θα μπορούσε να υπάρξει ως προς τον τρόπο ανάπτυξης του μάνατζμεντ σε χώρες με διαφορετικές:

α) πολιτιστικές

β) κοινωνικές

γ) οικονομικές

δ) τεχνολογικές ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ

Η απάντηση πάλι είναι ότι οι Βασικές έννοιες και αρχές του Management ισχύουν σε ΟΛΕΣ τις χώρες.
Τα στοιχεία που χρειάζονται προσαρμογή είναι

(1) οι ΜΕΘΟΔΟΙ

(2) οι ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ και

(3) οι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ώστε να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα της κάθε χώρας.